Mindset

Twee mensen krijgen dezelfde afwijzing.

De eerste denkt: Zie je wel, ik ben hier blijkbaar niet goed genoeg voor.

De tweede denkt: Dit is niet gelukt. Wat kan ik hiervan leren voordat ik het opnieuw probeer?

De gebeurtenis is hetzelfde.

De betekenis die eraan wordt gegeven, verschilt.

Dat verschil raakt aan mindset. Niet als een magische instelling waarmee je problemen kunt wegdenken, maar als de manier waarop overtuigingen, verwachtingen en interpretaties invloed kunnen hebben op hoe je naar jezelf, anderen en mogelijkheden kijkt.

1. Wat is mindset?

Mindset betekent letterlijk je manier van denken. Het begrip verwijst naar de overtuigingen en verwachtingen waarmee je situaties interpreteert.

Je mindset beïnvloedt bijvoorbeeld hoe je naar fouten kijkt.

Zie je een fout vooral als bewijs dat je iets niet kunt? Of als informatie waarmee je kunt ontdekken wat je nog moet leren?

Ook verwachtingen over jezelf spelen mee.

Ik ben nu eenmaal niet creatief.

Ik kan leren creatiever te denken.

Het verschil lijkt klein, maar de tweede gedachte laat ruimte voor ontwikkeling waar de eerste gedachte die mogelijkheid sneller afsluit.

Mindset bepaalt niet wat werkelijk mogelijk is.

Ze kan wel invloed hebben op wat jij bereid bent als mogelijkheid te onderzoeken.

2. Hoe ontstaat je mindset?

Je manier van denken ontstaat niet op één moment.

Ervaringen, opvoeding, cultuur, successen, teleurstellingen en reacties van andere mensen kunnen allemaal bijdragen aan overtuigingen over jezelf en de wereld.

Wanneer je bijvoorbeeld jarenlang hoort dat je slecht bent in presenteren, kan zo'n uitspraak onderdeel worden van het beeld dat je van jezelf hebt.

Presenteren is niets voor mij.

Na verloop van tijd kan zo'n gedachte vanzelfsprekend gaan voelen.

Maar een overtuiging is niet automatisch een objectief feit.

Daarom is het waardevol om soms te onderzoeken waar je ideeën over jezelf vandaan komen.

Heb je iets werkelijk geprobeerd?

Is het altijd waar?

Of heb je een conclusie uit het verleden meegenomen naar het heden?

3. Wat is een growth mindset?

Een bekende psychologische benadering van mindset komt van onderzoek naar een fixed mindset en een growth mindset.

Bij een fixed mindset worden eigenschappen en vaardigheden eerder als relatief vast gezien.

Ik kan dit niet.

Bij een growth mindset ligt meer nadruk op de mogelijkheid dat vaardigheden door leren, oefenen en ervaring kunnen veranderen.

Ik kan dit nog niet.

Dat ene woord — nog — maakt ruimte voor ontwikkeling.

Een growth mindset betekent overigens niet dat iedereen door hard genoeg te oefenen overal uitzonderlijk goed in kan worden.

Mensen verschillen in talenten, omstandigheden, mogelijkheden en beperkingen.

Het gaat vooral om de overtuiging dat ontwikkeling mogelijk kan zijn en dat inspanning, strategie, feedback en leren daarbij een rol kunnen spelen.

4. Mindset beïnvloedt hoe je mogelijkheden ziet

Stel dat je een interessant idee hebt voor een eigen project.

Je eerste gedachte is:

Ik heb hier helemaal geen ervaring mee.

Vanuit een beperkende mindset kan daar snel een conclusie achteraan komen:

Dus dit is niets voor mij.

Maar je kunt dezelfde constatering ook anders bekijken:

Ik heb hier nog geen ervaring mee. Wat zou ik moeten leren om een kleine eerste stap te kunnen zetten?

De ontbrekende ervaring blijft hetzelfde.

Wat verandert, is de vraag die je stelt.

Dat is belangrijk binnen DreamMind.

Verbeeldingskracht kan je een mogelijkheid laten zien, maar je mindset kan mede bepalen of je die mogelijkheid nieuwsgierig onderzoekt of onmiddellijk afwijst.

5. De relatie tussen mindset en verbeeldingskracht

Je kunt moeilijk richting een mogelijkheid bewegen die je vooraf volledig hebt uitgesloten.

Daarom bestaat er een interessante relatie tussen mindset en verbeeldingskracht.

Stel dat iemand ervan overtuigd is:

Op mijn leeftijd kun je geen nieuw beroep meer leren.

Die overtuiging begrenst niet alleen wat die persoon doet.

Ze kan ook begrenzen wat diegene zichzelf toestaat voor te stellen.

Waarom zou je serieus fantaseren over een andere toekomst wanneer je al hebt besloten dat die onmogelijk is?

Verbeeldingskracht kan andersom juist helpen om zulke grenzen te onderzoeken.

Wat als mijn aanname niet helemaal klopt?

Die vraag bewijst nog niets.

Maar ze opent opnieuw mentale ruimte.

6. Positief denken is niet hetzelfde als een sterke mindset

Mindset wordt soms teruggebracht tot positief denken.

Als je maar positief genoeg denkt, zou alles beter gaan.

Dat is te eenvoudig.

Soms is een situatie werkelijk moeilijk.

Soms mislukt iets ondanks een goede voorbereiding. Soms bestaan er beperkingen waar je niet zomaar omheen kunt.

Een bruikbare mindset ontkent die werkelijkheid niet.

Wanneer een onderneming financiële problemen heeft, helpt het weinig om alleen te denken:

Het komt vast goed.

Een sterkere vraag is:

De situatie is moeilijk. Welke mogelijkheden hebben we nog en welke informatie hebben we nodig om een goede beslissing te nemen?

Optimisme en realisme hoeven elkaar niet uit te sluiten.

Hoop kan richting geven.

Rationeel denken helpt de werkelijkheid te onderzoeken.

7. Kun je je mindset veranderen?

Omdat overtuigingen vertrouwd kunnen voelen, lijkt het soms alsof ze simpelweg bij je persoonlijkheid horen.

Maar sommige denkpatronen kunnen veranderen wanneer je ze leert herkennen en nieuwe ervaringen opdoet.

Dat begint niet met jezelf te dwingen iets positiefs te geloven.

Begin liever met nieuwsgierigheid.

Wanneer je denkt:

Ik kan dit niet.

Vraag dan:

Weet ik dat zeker?

Misschien blijft het antwoord ja.

Maar misschien ontdek je een nauwkeurigere gedachte:

Ik kan dit op dit moment nog niet goed.

Dat verschil creëert ruimte voor een volgende vraag:

Wat zou ik kunnen leren?

Zo hoeft verandering van mindset niet te beginnen met een grote overtuiging.

Ze kan beginnen met een betere vraag.

8. Hoe kun je bewust met je mindset omgaan?

Let eens op de conclusies die je snel over jezelf trekt.

Vooral woorden als altijd, nooit, iedereen en kan niet zijn interessant.

Ik geef altijd te snel op.

Ik ben nooit creatief geweest.

Iedereen kan dit beter dan ik.

Onderzoek vervolgens de gedachte.

Wat zijn de feiten?

Welke ervaringen spreken haar tegen?

Welke andere interpretatie is mogelijk?

En vooral:

Welke kleine ervaring zou mij nieuwe informatie kunnen geven?

Wanneer je denkt dat je niet creatief bent, probeer dan iets te maken.

Wanneer je denkt dat je niet kunt spreken voor een groep, begin voor drie mensen.

Wanneer je denkt dat een idee onmogelijk is, onderzoek één onderdeel ervan.

Nieuwe ervaringen kunnen soms overtuigender zijn dan honderd positieve zinnen tegen jezelf.

9. Tenslotte

Mindset is geen knop waarmee je de werkelijkheid naar je hand zet.

Je kunt niet ieder probleem oplossen door anders te denken.

Maar je manier van denken kan wel invloed hebben op wat je opmerkt, welke betekenis je aan gebeurtenissen geeft, welke vragen je stelt en welke mogelijkheden je bereid bent te onderzoeken.

Daarom krijgt mindset binnen DreamMind een belangrijke plaats.

Verbeeldingskracht vraagt:

Wat zou mogelijk kunnen zijn?

Mindset beïnvloedt mede of je die mogelijkheid serieus durft te bekijken.

Rationeel denken helpt je vervolgens onderzoeken wat klopt.

Intentie geeft richting.

En handelen levert nieuwe ervaringen op waarmee je oude overtuigingen opnieuw kunt beoordelen.

Zo wordt mindset onderdeel van Droomkracht.

Niet door jezelf ervan te overtuigen dat alles mogelijk is.

Maar door voorzichtig te zijn met de tegenovergestelde overtuiging:

dat iets onmogelijk is voordat je het werkelijk hebt onderzocht.

Misschien begint persoonlijke groei daarom soms met een verrassend kleine verandering.

Niet:

Ik kan het.

Maar:

Ik weet nog niet wat ik kan.

Welke overtuiging over jezelf zou je opnieuw willen onderzoeken als je haar niet langer als vaststaand feit beschouwde?